Fiscaal recht draait om de verhouding tussen belastingplichtige en Belastingdienst. Een geschil begint meestal met een correctie, een navorderingsaanslag of een boekenonderzoek en loopt via bezwaar naar de rechtbank, het gerechtshof en eventueel de Hoge Raad.
Kenmerkend is de bewijslastverdeling. Wie niet aan de administratie- of informatieplicht voldoet, kan te maken krijgen met omkering en verzwaring van de bewijslast, en dat is vrijwel altijd een slechtere uitgangspositie.
Boekenonderzoek en informatiebeschikking
De Belastingdienst kan om gegevens vragen. Wordt niet of onvoldoende geleverd, dan kan een informatiebeschikking volgen. Daartegen staat bezwaar open, en dat is het moment om de reikwijdte van het verzoek ter discussie te stellen. Wie de beschikking onherroepelijk laat worden, accepteert daarmee de omkering van de bewijslast.
Boetes
Bij verzuim gaat het om een verzuimboete, bijvoorbeeld voor te laat aangifte doen of te laat betalen. Bij opzet of grove schuld gaat het om een vergrijpboete. De Belastingdienst hanteert daarbij percentages van de nagevorderde belasting: in de regel 25 procent bij grove schuld en 50 procent bij opzet, met hogere percentages voor inkomen uit sparen en beleggen en bij recidive of fraude.
Een vergrijpboete is een straf in de zin van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Dat betekent onder meer dat het zwijgrecht geldt en dat de inspecteur opzet of grove schuld moet bewijzen.
Kort samengevat
- De bezwaartermijn tegen een aanslag is zes weken.
- Een informatiebeschikking onbenut laten verstrijken raakt de bewijslast.
- Bij een boetegesprek geldt het zwijgrecht; de mededelingsplicht over feiten staat daar los van.
Kantoren met dit werkterrein
De volgende kantoren uit de gids voeren een praktijk op dit gebied.
HuygenLammers Advocaten
Nichekantoor in Amsterdam voor fiscaal recht en fiscaal strafrecht, opgezet rond twee gespecialiseerde advocaten.
Artikelen over dit onderwerp
-
28 juli 2026 · Fiscaal recht
Vergrijpboete of verzuimboete: het verschil zit in de bewijslast
Een boete van de Belastingdienst kan uit twee verschillende stelsels komen. Dat onderscheid bepaalt wie wat moet bewijzen en hoe hoog het bedrag uitvalt.
Begrippen bij dit onderwerp
- Navordering
Aanslag die de Belastingdienst oplegt wanneer achteraf blijkt dat te weinig belasting is geheven. - Informatiebeschikking
Beschikking waarin de inspecteur vaststelt dat een belastingplichtige niet aan de informatie- of administratieplicht heeft voldaan. - Vergrijpboete
Fiscale boete bij opzet of grove schuld, uitgedrukt in een percentage van de nagevorderde belasting. - Omkering van de bewijslast
Gevolg van het niet voldoen aan de administratie- of informatieplicht in belastingzaken.