Personen- en familierecht regelt de juridische kant van relaties en van het gezin. Het gaat over trouwen en scheiden, over gezag en omgang met kinderen, over alimentatie en over de verdeling van bezit en schulden. Ook naamswijziging, erkenning, adoptie en curatele vallen eronder.
Kenmerkend voor dit rechtsgebied is dat het zakelijke en het persoonlijke door elkaar lopen. De rechter beslist over geldbedragen en over een omgangsregeling in dezelfde beschikking.
Scheiden
Een echtscheiding loopt altijd via de rechtbank en altijd via een advocaat. Beide partners kunnen samen een verzoek indienen met een gezamenlijke advocaat of mediator, of ieder een eigen advocaat inschakelen. Bij minderjarige kinderen is een ouderschapsplan verplicht.
Bij de scheiding hoort een afwikkeling: verdeling van de gemeenschap of afrekening volgens de huwelijkse voorwaarden, verdeling van pensioen, en afspraken over de woning. Wie sinds 2018 is getrouwd zonder voorwaarden, valt onder de beperkte gemeenschap van goederen, waarbij voorhuwelijks vermogen en erfenissen in beginsel privébezit blijven.
Kinderen
Gezag, hoofdverblijf en omgang zijn drie verschillende dingen. Gezag gaat over beslissingsbevoegdheid, hoofdverblijf over inschrijving en zorgtaken, omgang over contact. Ze kunnen los van elkaar worden geregeld.
Kinderalimentatie wordt berekend met de zogeheten Tremanormen: een landelijke rekenmethode die de behoefte van het kind afzet tegen de draagkracht van beide ouders. Partneralimentatie kent sinds 2020 in de regel een duur van de helft van de huwelijksduur, met een maximum van vijf jaar en uitzonderingen voor lange huwelijken en jonge kinderen.
Naam, afstamming en adoptie
Voornaamswijziging loopt via een verzoek aan de rechtbank en vereist een zwaarwichtig belang. Wijziging van de achternaam loopt in de meeste gevallen juist via Justis, een dienst van het ministerie.
Adoptie, herroeping van adoptie en erkenning zijn zeldzamer, maar komen voor. Herroeping van een adoptie is aan strikte voorwaarden gebonden en werd lange tijd vrijwel nooit toegewezen; de laatste jaren zijn er uitspraken waarin de rechtbank dat wel doet.
Kort samengevat
- Bij een scheiding is een advocaat verplicht, ook wanneer beide partners het eens zijn.
- Een ouderschapsplan is verplicht zodra er minderjarige kinderen zijn.
- Alimentatie kan worden herzien bij een wijziging van omstandigheden, zoals inkomensverlies of samenwonen.
Kantoren met dit werkterrein
De volgende kantoren uit de gids voeren een praktijk op dit gebied.
Advocatenkantoor Appelman
Breed algemeen kantoor in Alkmaar dat particulieren en kleine ondernemers uit de regio bijstaat, met gefinancierde rechtsbijstand als vast onderdeel van de praktijk.
Everaert Advocaten
Kantoor dat zich volledig richt op migratierecht, voor werkgevers en voor particulieren.
Artikelen over dit onderwerp
-
11 augustus 2026 · Personen- en familierecht
Toevoeging in 2026: inkomensgrenzen, vermogenstoets en eigen bijdrage
Wie een advocaat nodig heeft maar de kosten niet kan dragen, kan een toevoeging aanvragen. De normbedragen voor 2026 staan vast en het peiljaar is 2024.
Begrippen bij dit onderwerp
- Alimentatie
Onderhoudsbijdrage voor een ex-partner of voor kinderen. - Gezag
Bevoegdheid en plicht om een minderjarige op te voeden en te verzorgen en om beslissingen te nemen over school, medische behandeling en verblijfplaats. - Ouderschapsplan
Verplicht document bij een scheiding met minderjarige kinderen, met afspraken over zorgverdeling, informatie-uitwisseling en de kosten van de kinderen. - Beschikking
Uitspraak van de rechter in een verzoekschriftprocedure, bijvoorbeeld bij echtscheiding, alimentatie of ontbinding van een arbeidsovereenkomst. - Toevoeging
Besluit van de Raad voor Rechtsbijstand waarmee de overheid het grootste deel van de kosten van een advocaat betaalt.