Namaak verdwijnt niet door een enkele sommatie. Het merkenrecht kent snellere instrumenten dan een bodemprocedure.
Een merkhouder die zijn producten nagemaakt terugziet in een webshop of op een marktplaats, heeft meer mogelijkheden dan de gebruikelijke sommatiebrief. Het intellectueel eigendomsrecht kent een eigen instrumentarium dat op snelheid is ingericht.
Waar de bescherming ophoudt
Een merkregistratie geldt voor bepaalde klassen van waren en diensten en voor een bepaald gebied: de Benelux via het BOIP, de hele Europese Unie via het EUIPO. Buiten die klassen en dat gebied bestaat geen bescherming, hoe bekend het merk ook is.
Daarnaast geldt na vijf jaar een gebruiksplicht. Een merk dat is geregistreerd maar niet normaal wordt gebruikt voor de opgegeven waren, kan op vordering van een derde vervallen worden verklaard. Bij handhaving is dat het eerste verweer dat een tegenpartij zal voeren.
Snelle middelen
Naast het kort geding bestaat de mogelijkheid van beslag tot afgifte en bewijsbeslag. Daarmee kunnen namaakgoederen en administratie worden veiliggesteld voordat de wederpartij daarvan op de hoogte is. Het verlof wordt gevraagd bij de voorzieningenrechter en de wederpartij wordt niet vooraf gehoord.
Na het beslag moet binnen een door de rechter gestelde termijn een bodemprocedure worden gestart. Dat is geen formaliteit: gebeurt dat niet, dan vervalt het beslag.
Ook kan de douane worden ingeschakeld. Een merkhouder kan een verzoek tot optreden indienen, waarna de douane zendingen met vermoedelijke namaak tegenhoudt.
Platforms en tussenpersonen
Bij verkoop via een marktplaats speelt de vraag welke rol het platform heeft. Een platform dat zich beperkt tot het doorgeven van aanbiedingen heeft een andere positie dan een platform dat zelf voorraad houdt, verzendt en de aanbieding presenteert als eigen aanbod.
De Digitaledienstenverordening heeft daar procedures aan toegevoegd: platforms moeten een meldingsmechanisme hebben en op meldingen reageren. Dat maakt handhaving via notice and takedown eenvoudiger, al blijft de verkoper zelf de aangewezen partij om aan te spreken.
Kosten
In zaken over intellectueel eigendom geldt een afwijkende kostenregeling. De verliezende partij kan worden veroordeeld in de werkelijke proceskosten, en niet in het gebruikelijke forfaitaire bedrag. In de rechtspraak worden daarvoor indicatietarieven gehanteerd.
Dat maakt handhaving aantrekkelijker voor een merkhouder met een sterke zaak, en tegelijk risicovoller voor wie een zwakke positie heeft.
Wanneer specialisme telt
Merkzaken tegen een enkele webshop zijn overzichtelijk. Zodra het gaat om octrooien, om handhaving in meerdere landen tegelijk of om een geschil dat samenloopt met mededingingsrecht, verandert dat.
Sinds de start van het eengemaakte octrooigerecht kan een octrooigeschil in een keer voor een groot deel van Europa worden beslecht. Kantoren die dat werk doen, zoals brinkhof.com in Amsterdam, combineren daarvoor juridische en technische kennis.
Begrippen bij dit onderwerp
- Merk
Teken dat de waren of diensten van een onderneming onderscheidt, zoals een naam of logo. - Octrooi
Uitsluitend recht op een uitvinding die nieuw is, inventief en industrieel toepasbaar. - Auteursrecht
Recht van de maker van een werk van letterkunde, wetenschap of kunst om dat werk openbaar te maken en te verveelvoudigen. - Kort geding
Spoedprocedure die leidt tot een voorlopige voorziening.
Kantoren op dit terrein
Brinkhof
Kantoor voor intellectueel eigendom, technologie en marktregulering, met een zwaartepunt in octrooiprocedures.
Verder lezen in de gids
Andere artikelen
-
11 augustus 2026 · Personen- en familierecht
Toevoeging in 2026: inkomensgrenzen, vermogenstoets en eigen bijdrage
Wie een advocaat nodig heeft maar de kosten niet kan dragen, kan een toevoeging aanvragen. De normbedragen voor 2026 staan vast en het peiljaar is 2024.
-
28 juli 2026 · Fiscaal recht
Vergrijpboete of verzuimboete: het verschil zit in de bewijslast
Een boete van de Belastingdienst kan uit twee verschillende stelsels komen. Dat onderscheid bepaalt wie wat moet bewijzen en hoe hoog het bedrag uitvalt.
-
14 juli 2026 · Arbeidsrecht
Vaststellingsovereenkomst bij ontslag: waar het misgaat met de bedenktijd
De meeste dienstverbanden eindigen met wederzijds goedvinden. De wettelijke bedenktijd van veertien dagen wordt daarbij regelmatig verkeerd toegepast.