Het medisch tuchtrecht toetst het handelen van een zorgverlener aan de professionele standaard. Schadevergoeding hoort daar niet bij.
Wie ontevreden is over een behandeling heeft meerdere routes: een klacht bij de instelling, een geschil bij een erkende geschilleninstantie, een civiele claim of een tuchtklacht. Die routes hebben verschillende doelen en verschillende uitkomsten.
Wat het tuchtrecht wel doet
Het medisch tuchtrecht is bedoeld om de kwaliteit van de beroepsuitoefening te bewaken. Een klacht wordt ingediend bij een van de regionale tuchtcolleges en kan alleen gaan over een BIG-geregistreerde zorgverlener, dus over een individu en niet over een instelling.
Het college toetst het handelen aan de professionele standaard zoals die gold op het moment van handelen. De mogelijke maatregelen lopen van waarschuwing en berisping via een geldboete en schorsing tot doorhaling in het BIG-register.
Hoger beroep staat open bij het Centraal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg in Den Haag.
Wat het tuchtrecht niet doet
Een tuchtcollege kent geen schadevergoeding toe. Wie financiële compensatie zoekt, is aangewezen op de geschilleninstantie of op de civiele rechter.
Ook betekent een gegronde tuchtklacht niet automatisch dat er civielrechtelijk aansprakelijkheid is. De maatstaven verschillen: het tuchtrecht kijkt naar de professionele norm, het aansprakelijkheidsrecht naar de zorg van een redelijk bekwaam en redelijk handelend hulpverlener en naar het verband met de schade.
Andersom sluit een ongegrondverklaring een civiele claim niet uit, al weegt een tuchtuitspraak in de praktijk wel mee in de beoordeling.
De procedure
Na indiening volgt een schriftelijke ronde: verweerschrift, repliek en dupliek. Vaak volgt een vooronderzoek waarin beide partijen worden gehoord. Daarna beslist het college of de zaak op zitting komt of schriftelijk wordt afgedaan.
Doorlooptijden lopen uiteen, maar een jaar is niet ongebruikelijk. De procedure is voor de klager kosteloos, met uitzondering van een beperkt griffierecht; kosten van rechtsbijstand worden in het tuchtrecht in beginsel niet vergoed.
Voor de aangeklaagde zorgverlener
Voor de zorgverlener is een tuchtzaak ingrijpend, ook wanneer die eindigt in een ongegrondverklaring. Uitspraken worden in geanonimiseerde vorm gepubliceerd en bij zwaardere maatregelen volgt aantekening in het BIG-register.
Het verweerschrift is het belangrijkste stuk in de procedure. Daarin worden het dossier, de destijds geldende richtlijn en de gemaakte afwegingen uiteengezet. Beroepsaansprakelijkheidsverzekeringen dekken de bijstand in tuchtzaken doorgaans, al is dat per polis anders geregeld.
Kantoren die zich op de zorgsector richten, zoals KBS Advocaten in Utrecht, behandelen zowel tuchtzaken als de aansprakelijkheids- en calamiteitenkant.
Naast het tuchtrecht
Bij een calamiteit geldt een meldplicht bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd, gevolgd door intern onderzoek. Dat onderzoek dient de kwaliteitsverbetering en is niet bedoeld om schuld vast te stellen, maar de bevindingen kunnen wel in andere procedures opduiken.
De Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg verplicht zorgaanbieders daarnaast tot een klachtenfunctionaris en aansluiting bij een geschilleninstantie die wel schadevergoeding kan toekennen, tot een in de regeling bepaald bedrag.
Begrippen bij dit onderwerp
- Tuchtcollege
College dat het handelen van een beroepsbeoefenaar toetst aan de professionele standaard. - WGBO
Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst. - Wkkgz
Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg. - IGJ
Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd, toezichthouder op de kwaliteit en veiligheid van zorg.
Kantoren op dit terrein
KBS Advocaten
Kantoor dat zich op de zorgsector richt, met gezondheidsrecht en tuchtrecht als kern.
Beer advocaten
Letselschadekantoor dat uitsluitend slachtoffers en nabestaanden bijstaat, actief sinds 1982.
Verder lezen in de gids
Andere artikelen
-
11 augustus 2026 · Personen- en familierecht
Toevoeging in 2026: inkomensgrenzen, vermogenstoets en eigen bijdrage
Wie een advocaat nodig heeft maar de kosten niet kan dragen, kan een toevoeging aanvragen. De normbedragen voor 2026 staan vast en het peiljaar is 2024.
-
28 juli 2026 · Fiscaal recht
Vergrijpboete of verzuimboete: het verschil zit in de bewijslast
Een boete van de Belastingdienst kan uit twee verschillende stelsels komen. Dat onderscheid bepaalt wie wat moet bewijzen en hoe hoog het bedrag uitvalt.
-
14 juli 2026 · Arbeidsrecht
Vaststellingsovereenkomst bij ontslag: waar het misgaat met de bedenktijd
De meeste dienstverbanden eindigen met wederzijds goedvinden. De wettelijke bedenktijd van veertien dagen wordt daarbij regelmatig verkeerd toegepast.